Dank voor je interesse in de Fossielvrij campagne. Wij hebben niet op elke vraag een antwoord, maar hier zijn antwoorden op een aantal veelgestelde vragen.

Geld investeren gebeurt door middel van het kopen van aandelen, obligaties of andere waardepapieren die inkomen genereren. Universiteiten en hogescholen, maar ook religieuze organisaties, pensioenfondsen en andere (publieke) instellingen hebben vaak directe of indirecte investeringen (via banken), om op deze manier geld te genereren voor hun organisatie.

Divesteren is juist het tegenovergestelde van investeren; je verkoopt je aandelen, obligaties of andere fondsen omdat je vindt dat deze investeringen moreel of ethisch niet verantwoord zijn. Investeringen in de fossiel industrie zijn een groot risico voor investeerders en voor het klimaat op aarde. Daarom roepen wij publieke instellingen op om te divesteren uit deze bedrijfstak.

In het verleden zijn er, vooral in de VS, verschillende succesvolle ‘divestment’ campagnes geweest, waaronder die tegen investeringen in Darfur, de tabaksindustrie etc. Maar de meest succesvolle campagne was die tegen het voormalige apartheidsregime in Zuid-Afrika in de jaren ’80. Uiteindelijk waren er ruim 155 Amerikaanse universiteiten, 26 staten en 90 steden die hun geld hadden gedivesteerd uit bedrijven die actief waren in het land. Er ontstond een enorme druk vanuit de publieke opinie, waardoor verschillende bedrijven zich terugtrokken uit Zuid Afrika. Hierdoor werd het apartheidsregime aanzienlijk ondermijnd.

Divesteren zal niet leiden tot financieel faillissement van de fossiele industrie, maar het kan ze wel moreel failliet maken.

Het doel van de divesteringscampagne is het verzwakken van de politieke invloed van de fossiele industrie, die effectieve klimaatactie tegenhoudt. Elke keer dat een instelling publiekelijk de banden met fossiele bedrijven verbreekt, brokkelen wij macht van de fossiele industrie af om immorele bedrijfsplannen uit te voeren. Nu maatschappelijke aanvaardbaarheid krimpt, ontstaat er meer politieke ruimte voor klimaatactie.

Volgens een studie van Oxford University is de Fossielvrij-campagne de snelst groeiende divesteringscampagne in de geschiedenis, en brengt het stigma dat het creëert significante schade toe aan fossiele bedrijven.

Divesteringscampagnes hebben eerder effect gehad. Divestering speelde bijvoorbeeld een rol in de strijd om apartheid in Zuid-Afrika te beëindigen.

We zijn allemaal onderdeel van de consumptie van fossiele brandstoffen, en we moeten ieder alles doen wat we kunnen om onze eigen consumptie te verminderen. Maar, de echte boosdoeners, degenen die het systeem draaiende houden, zijn de bedrijven in de fossiele industrie. De grootste 200 kolen, olie en gasbedrijven bezitten de olie, kolen en gas reserves die een significant percentage van de gehele wereldwijde markt opmaken. Deze bedrijven horen toevallig ook tot de grootste sponsoren van allerlei politici over de hele wereld, waarmee zij degenen zijn die wetten schrijven, en ieder jaar biljoenen aan overheid liefdadigheid krijgen. Zij draaien de markt naar hun hand en houden binnen het huidige systeem onze ruimte voor klimaatvriendelijke levenskeuze’s beperkt.

Er zijn nog veel meer bedrijven die indirect bijdragen aan klimaatverandering – de multinationals die boorapparatuur bouwen, oliepijplijnen leggen, kolen transporteren, en de nutsbedrijven die elektriciteit kopen en verhandelen. Maar voor nu ligt onze focus op deze 200 bedrijven. Voor een complete lijst van bedrijven en hun reserves: Fossil Free Indexes.

 

Top 5 kolen bedrijven

  1. Coal India
  2. Adani Enterprises
  3. China Shenhua Energy
  4. Inner Mongolia Yitai Coal
  5. China Coal Energy

 

Top 5 Olie- en Gasmaatschappijen

  1. Gazprom
  2. Rosneft
  3. PetroChina
  4. ExxonMobil
  5. Lukoil

Tot dusver hebben bijna 700 instellingen wereldwijd, samen goed voor zo’n 5 biljoen dollar, een vorm van een divesteer belofte  gemaakt. Onder hen zijn universiteiten, religieuze instituten en zorginstellingen; steden zoals Seattle, Melbourne en Berlijn, het fonds van de Rockefeller Brothers, de erfgenamen van het Rockefeller-oliefortuin, en grote finaniële spelers als het Noorse zelfstandige bellegingsfonds.

De eerste Fossielvrij-campagnes in Europa gingen van start in het najaar van 2013. Sindsdien lopen er 250 campagnes in het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Zweden, Nederland, België, Zwitserland, Denemarken, Noorwegen, Finland en andere landen.

De hoofdsteden van Frankrijk, Duitsland, Noorwegen, Zweden en Denemarken hebben allen publiekelijk toegezegd te stoppen met investeren in fossiele brandstoffen. Meer dan een kwart van de universiteiten in het Verenigd Koninkrijk heeft toegezegd te divesteren. Er zijn tot dusver meer dan 160 toezeggingen over heel Europa om te divesteren. Zie: Fossil Free Europe: Is divestment working?
De divesteringsbeweging krijgt ondersteuning van invloedrijke personen; bijvoorbeeld Christiana Figueres, voormalig hoofd van de VN-klimaatorganisatie UNFCCC, Jim Yong Kim hoofd van de Wereldbank en Desmond Tutu, winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede.

Acties van aandeelhouders kunnen effectief zijn om kleine hervormingen in een bedrijf door te voeren – zoals druk op Apple uitoefenen om betere arbeidsomstandigheden in hun fabrieken in China in te stellen. Maar zulke druk zal geen fundamentele veranderingen in het bedrijfsmodel van de fossiele industrie bewerkstelligen – en dat is wel noodzakelijk om kolen, olie en gas in de grond te houden.

De laatste twee decennia zijn er pogingen gedaan om met acties van aandeelhouders het gedrag van de fossiele industrie te veranderen. Ondanks beperkte successen – bijvoorbeeld de invoering van duurzaamheidsrichtlijnen – zijn er geen besluiten genomen die het kernprobleem van de industrie hebben aangepakt: de massale hoeveelheden koolstof die ze nietsontziend in de atmosfeer dumpen.

Als we deze campagne 30 jaar geleden begonnen waren, dan waren aandeelhouderacties logischer, maar doordat de tijd dringt en we steeds dichter bij afgesproken grenzen komen, moeten we snel en stoutmoedig handelen. Divesteren zal een veel grotere invloed hebben dan welke motie van aandeelhouders ook.

Zie ook: http://gofossilfree.org/uk/why-not-engage/

Hoewel de waarde van de aandelen op korte termijn schommelt, is het duidelijk dat fossiele investeringen een groot risico zijn voor winsten van investeerders. Financiële instellingen zoals het Internationaal Monetair Fonds, HSBC, Standard & Poor’s, Bloomberg, de Bank of England en De Nederlandse Bank hebben gewaarschuwd voor het financiële risico van investeren in fossiele brandstoffen, ook wel de ‘carbon bubble’ genoemd. Investeerders van instellingen hebben de verantwoordelijkheid om systematische dreigingen als klimaatverandering proactief aan te pakken, en een lange termijn visie te verbinden aan investeringen, in plaats van zich te richten op korte termijn resultaten.

Zelfs op de korte termijn tonen financiële analyses aan dat de risico’s van divesteren op het rendement van investeringen insignificant zijn (zie bijvoorbeeld Impax, Aperio en Fossil Free Indexes). Investeringen in fossiele brandstoffen zijn meer en meer risicovol en veel fossielvrije portfolio’s doen het in praktijk beter dan hun conventionele tegenhangers. Vasthouden aan investeringen in fossiele brandstoffen kost grote fondsen miljarden.

Instellingen moeten hun investeringen afstemmen op hun waarden. In plaats van het voeden van klimaatverandering, zouden publieke instellingen een eerlijke transitie naar een circulaire economie moeten steunen, geworteld in sociale en ecologische rechtvaardigheid. Zie: gofossilfree.org/reinvestment/  

De Fossielvrij-campagne wordt van onderop aangedreven door duizenden grassroots-groepen die hun eigen instellingen oproepen om te divesteren uit fossiele brandstoffen. De coördinatie loopt via klimaatactiegroep 350.org, in samenwerking met verschillende partners die de nationale campagnes leiden. In Nederland wordt de campagne nationaal ondersteund door Fossielvrij NL.

Het starten van een divesteringscampagne is eenvoudig – duizenden groepen op alle continenten hebben hun eigen Fossielvrij-campagnes al gelanceerd. Het eerste dat je moet doen is je aanmelden voor updates van jouw nationale campagne op gofossilfree.org (gebruik het icoontje van de wereldkaart in het menu rechtsboven om jouw nationale website te vinden, of klik hier gelijk door naar de pagina van Fossielvrij NL). Kijk dan naar onze campagnekaart en neem contact op met je lokale organisatoren via ons contactformulier. Als er nog niets gaande is, kun je onze stap-voor-stap gids volgen om zelf een campagne op te zetten, en contact opnemen met je nationale coördinator om advies en steun te krijgen bij de start.